Sao chỉ có lãnh đạo góp ý bộ trưởng?

TT – Trong buổi trò chuyện đầu xuân, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục – đào tạo (GD-ĐT) Nguyễn Thiện Nhân cho biết để giúp bộ kịp thời rút kinh nghiệm, khắc phục thiếu sót, xử lý những hiện tượng không lành mạnh… thời gian tới lãnh đạo bộ quyết định sẽ định kỳ tổ chức để các sở GD-ĐT, các trường ĐH, CĐ góp ý cho bộ, từ bộ trưởng đến các thứ trưởng và các vụ chức năng.

Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân (bìa phải) cùng các đại biểu trao đổi trong giờ giải lao tại một hội nghị giao ban các trường ĐH, CĐ, TCCN – Ảnh: Như Hùng

Tôi đón nhận tin này với nhiều cảm xúc. Vui có, nhưng băn khoăn cũng có. Trước hết thông báo của vị đứng đầu ngành GD-ĐT có thể làm cho những ai quan tâm đến sự nghiệp trồng người như được giải tỏa một phần những bức xúc dồn nén bấy lâu.

Nói như thế vì thành quả của nền giáo dục mới tất nhiên là do công sức của hàng triệu giáo viên, nhân viên trong ngành. Ngược lại, những thiếu sót, trì trệ, yếu kém nảy sinh tất nhiên mọi người phải cùng chia sẻ trách nhiệm, nhưng “công” hay “tội” – xin tạm dùng hai từ dễ hiểu ấy – trước hết và chủ yếu phải quy cho cơ quan bộ, cơ quan đầu não.

Những quyết sách của Chính phủ về giáo dục được thực thi đúng đắn hay sai lầm, sự chỉ đạo – từ bộ trưởng đến các vụ chức năng – sát sao hay hời hợt, công tác kiểm tra, hậu kiểm và cách xử lý những hiện tượng tiêu cực có nghiêm chỉnh, kịp thời hay chậm chạp, chiếu lệ, thiên vị… đều dẫn đến những tác dụng hết sức trái ngược. Nó có thể đem lại niềm tin, sự hào hứng cho hàng triệu thành viên cũng như toàn xã hội, hoặc dẫn đến hậu quả hết sức đáng tiếc.

Chính vì vậy, chủ trương trên được đưa ra lúc này là tích cực và cần thiết. Xét về nguyên tắc, chủ trương này nếu làm tốt sẽ góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa trong ngành và làm lành mạnh hóa cơ quan đầu não của ngành. Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh như thế là đúng hướng!

Sau sự hào hứng, tôi lại băn khoăn. Thứ nhất, làm thế nào để chủ trương trên không thành sản phẩm của chủ nghĩa hình thức? Đã có không ít tiền lệ không vui. Có địa phương đã khảo sát ý dân về các cơ quan công quyền. Kết quả rất đáng ngạc nhiên: tỉ lệ hài lòng của dân đối với các cơ quan (kể cả với ngành rất nhiều điều tiếng) đạt mức lý tưởng – trên 90%?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiệu ứng ngược nói trên: cách lấy ý kiến thiếu khoa học, tâm trạng ngại ngùng, thậm chí lo sợ bị trả đũa của người được hỏi ý kiến. “Đấu tranh” có khi lại gặp nguy cơ “tránh đâu”!…

Thứ hai, có nên chỉ lấy ý kiến của lãnh đạo sở, trường? Nên chăng có một hộp thư nóng trực tiếp gửi đến bộ trưởng để bất cứ ai trong ngành, và nói rộng ra ai quan tâm đến giáo dục, nếu thấy hiện tượng tiêu cực, sai trái có thể lên tiếng. Tất nhiên người lên tiếng phải chịu trách nhiệm về những gì mình phát hiện, khiếu nại.

Thứ ba, tại sao chủ trương này không được thực hiện rộng khắp trong tất cả các cấp, các đơn vị trong ngành? Cách đây ít lâu đã có chủ trương sinh viên góp ý cho thầy cô. Bây giờ có thêm dự kiến lãnh đạo trường, sở góp ý cho bộ. Nên chăng cần tổ chức để giáo viên góp ý cho ban giám hiệu, lãnh đạo phòng, sở.

Nói dễ, làm khó. Từ chủ trương đến thành quả cụ thể trong thực tiễn hoạt động là một khoảng cách rất xa. Điều kiện mang tính nguyên tắc là: chủ trương này cần được phổ biến rộng rãi, có quy trình chặt chẽ, khoa học. Mặt khác cần đảm bảo sự an toàn cho người góp ý, có thông báo phản hồi kịp thời và nghiên cứu những ý kiến tiếp thu, những quyết định chỉnh sửa.

Tôi mong mỏi hoạt động này của ngành giáo dục, nếu làm tốt, sẽ được nhân rộng, “phủ sóng” đến toàn bộ các cơ quan công quyền. Ngẫm ra có nhiều cách để cố kết lòng dân và khắc phục nguy cơ tụt hậu, nhưng có thể coi việc kiện toàn bộ máy chỉ đạo và lành mạnh hóa các cán bộ trong bộ máy đó ở các ngành, các cấp là việc làm mang ý nghĩa quyết định.

TRẦN HỮU TÁ

No comments yet

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: